Papiernia w Dębnicy Kaszubskiej

W naszej miejscowości znajduje się zakład garbarski, który został przebudowany 50 lat temu. Chciałabym przedstawić historię, fotografie i dokumenty tego zakładu. Początkowo była to papiernia, która powstała w 1592r., kiedy wybudowano pierwszy młyn do wytwarzania papieru. Niektóre źródła podają, że papiernia ta działa od początku XV w. W początkowym okresie papiernia, jak i sama miejscowość należała do miasta Słupska. W 1756r. została wykupiona z rąk miejskich przez niejakiego Gottfreda Adama. W rękach rodziny Adams pozostawała jeszcze przez trzy pokolenia, by poprzez koligacje małżeńskie znaleźć się we władaniu rodziny Lehr. W 1819r. był to drugi zakład pod względem ilość wytwarzanego papieru w całej rejencji koszalińskiej ( w sumie siedem papierni). W 1835r. zakład w Dębnicy Kaszubskiej został kupiony od rodziny Lehr przez niejakiego F. C. Meissnera za 12 000 talarów. Przystąpił on do jego rozbudowy, zmienił również technologie wytwarzania papieru. Po ukończeniu budowy młyna papierniczego zakład przekształcił się w pełni profesjonalną fabrykę w 1847r. Dzienna produkcja wynosiła 150 ryz papieru a pracowało w zakładzie około 80 robotników. W 1851r. zatrudnionych było 61 mężczyzn i 61 kobiet. Pracowały tam dwa silniki parowe o mocy 36 KM oraz wiele innych maszyn potrzebnych w procesie wytwarzania papieru z masy celulozowej. W 1881r. fabrykę strawił wielki pożar, jednak nie spowodował on zaprzestania wytwarzania papieru w Dębnicy Kaszubskiej. W latach 1883-1884 fabrykę odbudowano a nawet powiększono. Produkcja w pełni zaspokajała lokalne zapotrzebowanie na papier a nadwyżki eksportowano zagranicę, przez port w Ustce. W 1888r. fabrykę przekształcono w spółkę akcyjną i zwiększono zatrudnienie do około 300 osób. U progu nowego wieku, około roku 1900r. zatrudnienie spadło do 165 osób by niebawem znów wzrosnąć ( 1909/1910) do 300 osób. Papier z Dębnicy trafiał do Anglii, Holandii i Rosji. Pogarszająca się koniunktura na europejskich rynkach i widmo zbliżającej się wojny spowodowało, że w 1912r. dębnicka papiernia stanęła na skraju bankructwa. Jej akcje zostały wykupione przez spółkę akcyjną fabryki z Kępic, z siedzibą w Warcinie. Przeprowadzono remont i modernizację. Produkcja papieru sięgnęła wysokości 5,5 tony w 1913r. Na drodze dalszego rozwoju fabryki stanęła I wojna światowa. Kryzys gospodarczy z lat 1929-33 dał się odczuć również w Dębnicy Kaszubskiej. W 1932r. roku fabryka została zamknięta. We wsi liczącej 3,5 tysiąca mieszkańców aż 700 osób zostało bez pracy. Władze niemieckie ogłosiły naszą wieś strefą strukturalnego bezrobocia. Zakazano przyjmowania do pracy osób spoza wsi, a bezrobotnych papierników zatrudniano przy robotach publicznych. W 1939r. roku w zakładzie uruchomiono montownię silników do bombowców Junkers i Messerschmitt. Do pracy sprowadzono jeńców wojennych różnych narodowości, którzy zamieszkali w barakach obozu pracy przymusowej zbudowanych niedaleko fabryki. Więźniowie podczas wojny pracowali w wytwórni części samolotowych. W czasie II wojny światowej w papierni były produkowane falsyfikaty Dolarów amerykańskich i Funtów Sterlingów. Po wkroczeniu wojsk radzieckich do Dębnicy w 1945 roku wszystkie maszyny i urządzenia zostały wywiezione do Związku Radzieckiego. Po wojnie papiernia była zniszczona i nie nadawała się do użytku. W archiwum szkoły znaleźliśmy zdjęcia papierni z tego okresu.
Źródło: www.powiatslupsk
Źródło: Powiat Słupski na starych pocztówkach
Źródło: Archiwum GOK w Dębnicy Kaszubskiej

« z 2 »

About The Author

1 thought on “Papiernia w Dębnicy Kaszubskiej

  1. Na jednej fotografii jest pan w kapeluszu stojący przed budynkami które nie przetrwały od dziś. Wiemy, że stoi w miejscu gdzie dziś jest biurowiec garbarni. Ktoś z jego potomków był w Dębnicy K. około roku 2000 ale nie rozpoznano miejsca w którym stał gdy robiono zdjęcie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *